Việc lựa chọn cây cảnh quan bản địa thân gỗ đang trở thành ưu tiên hàng đầu trong kiến trúc xanh hiện đại. Thay vì các loài ngoại nhập khó thích nghi, cây bản địa mang lại sự bền vững, ít sâu bệnh và gắn liền với hệ sinh thái địa phương. Trong bài viết này, KLA.VN sẽ giới thiệu đến bạn 10 loài cây thân gỗ bản địa không chỉ đẹp mà còn cực kỳ dễ chăm sóc.
Tại sao nên chọn cây thân gỗ bản địa cho công trình?
Khả năng thích nghi cao: Phù hợp hoàn hảo với khí hậu 4 mùa hoặc nhiệt đới tại Việt Nam.
Tiết kiệm chi phí: Giảm thiểu lượng nước tưới và phân bón hóa học.
Giá trị di sản: Góp phần bảo tồn các loài thực vật quý của quốc gia.
Danh sách 10 loài cây cảnh quan bản địa thân gỗ tiêu biểu
1. Cây Sao Đen (Hopea odorata)
Cao 20-30m, thân thẳng, vỏ xám đen, sần sùi, có vết nứt dọc. Sao Đen là loài cây thân gỗ lớn, thẳng tắp với tán lá dày xanh mướt quanh năm. Phân bố rộng ở Ấn Độ, Đông Nam Á (Việt Nam, Lào, Campuchia…).Đây là lựa chọn số 1 cho các tuyến đường đô thị hoặc khuôn viên trường học nhờ khả năng lọc bụi mịn tuyệt vời. Ngoài ra, vỏ cây sắc đặc ngậm chữa viêm lợi, áp xe, sâu răng, giúp lợi chắc răng.
2. Cây Giáng Hương (Pterocarpus macrocarpus)
Cây tái sinh bằng hạt và bằng chồi. Thường gặp ở kiểu rừng rậm nhiệt đới nửa rụng lá, thích hợp với đất có thành phần cơ giới nhẹ đến trung bình, đất thoát nước, cả đất đỏ bazan, ở độ cao tới 700-800m.
Không chỉ cho gỗ quý, Giáng Hương còn có hoa vàng rực rỡ và mùi thơm dịu nhẹ. Cây có tán rộng, giúp che bóng mát hiệu quả cho sân vườn biệt thự.
Gỗ rất tốt, bền, có mùi thơm, có màu sắc và vân hoa đẹp, không bị nứt nẻ, mối mọt, được sử dụng đóng các đồ dùng cao cấp trong gia đình, làm đồ mỹ nghệ, đồ khắc tiện. Nhựa có thể dùng làm thuốc nhuộm màu.
3. Cây Lộc Vừng (Barringtonia acutangula)
Nằm trong bộ tứ quý “Sanh – Sung – Tùng – Lộc”, Lộc Vừng bản địa không chỉ đẹp bởi những chùm hoa đỏ buông thõng mà còn mang ý nghĩa phong thủy thịnh vượng cho gia chủ.
Cây ưa sáng và ẩm, thường mọc ven bờ các ao đầm, hồ nước ngọt hay nước lợ, ở độ cao dưới 500m. Tái sinh hạt kém, tái sinh bằng chồi mạnh. Ra hoa vào tháng 6 – 7.
Quả dùng ép lấy nước chữa chàm; cũng dùng làm bột trị viêm lợi răng. Gỗ nghiền trong nước uống để trị kinh nguyệt quá nhiều. Vỏ cây, rễ, hạt, được dùng để duốc cá.
4. Cây Bằng Lăng Nước (Lagerstroemia speciosa)
Là loài cây đặc thù của Ấn Độ. Loài này có nguồn gốc từ vùng nhiệt đới Nam Á, hiện có nhiều ở Đông Nam Á, Ấn Độ và các vùng nhiệt đới khác. Thân cây thẳng và khá nhẵn nhụi. Lá màu xanh lục, dài từ 8 đến 15 cm, rộng từ 3 đến 7 cm, hình oval hoặc elip, rụng theo mùa.
Với màu tím đặc trưng, Lăng Nước đẹp với những chùm hoa nở rộ được sử dụng trong cảnh quan trường học hay đường phố.
5. Cây Dầu Rái (Dipterocarpus alatus)
Mọc tự nhiên và được trồng phổ biến tại Việt Nam, tập trung nhiều ở khu vực miền Trung và Nam Trung Bộ, kéo dài đến Nam Bộ. Cây phát triển từ vùng ven biển đến các khu vực núi cao, với độ cao phân bố lên tới 500-600m.
Các cành non và búp của cây được bao phủ bởi lớp lông mịn. Dầu rái được sử dụng chủ yếu trong ngành công nghiệp làm bóng gỗ và bảo vệ sạp thuyền. Hệ sinh thái rừng nhiệt đới Đông Nam Á không thể thiếu đi biểu tượng cảnh quan bản địa này được dùng vào những không gian rộng, thoáng.
6.Cây Bàng Vuông (Barringtonia asiatica)
Cây gỗ lớn, cao đến 15m, rụng lá mùa đông. Cây trồng tạo bóng mát ở các đảo khơi; gỗ màu đỏ, có thể dùng trong xây dựng, lá có thể gói bánh chưng (thay lá dong không có ở ngoài đảo xa)
7. Cây Lim Xẹt (Peltophorum pterocarpum)
Lim xẹt có hoa dạng chùy thẳng đứng ở ngọn, lông màu hoe đỏ, màu vàng tươi. Mùa hoa nở rộ là xuân hè, khi nở tạo cảnh quan vô cùng đẹp mắt. Loại cây công trình này có lá xanh quanh năm, tạo bóng mát, trồng và chăm sóc rất dễ dàng.
Chúng rất được ưa chuộng tại các đô thị lớn, khu công nghiệp, trên vỉa hè đường giao thông, trong các khuôn viên khu di tích, trường học, công viên, khu du lịch,…
Sinh trưởng nhanh vào mùa hè, có bóng mát cực tốt, nở rộ cả một góc trời đầy sức sống.
8. Cây Me Tây (Samanea saman)
Là một loài cây chịu đựng được mọi loại khí hậu khắc nghiệt, cao trung bình từ 15m – 25m, nếu cây được trồng trong môi trường thích hợp thì chiều cao của cây có thể cao đến 50m. Cây phù hợp mới mọi loại đất, chịu được đất có độ chua pH là 3.5, chịu hán cao.Có khả năng phủ bóng diện tích lớn, tạo độ bóng mát, bền bỉ và đặc biệt tán to tạo nên hình mâm xôi khổng lồ.
9. Cây Sưa Đỏ (Dalbergia tonkinensis)
10. Cây bàng Đài Loan
Tên khoa học: Terminalia mantaly
Họ thực vật: Combretaceae (họ Bàng)
Cây bàng Đài Loan là loài cây xanh cảnh quan được trồng phổ biến tại đô thị, khu dân cư, khu nghỉ dưỡng và công trình công cộng nhờ dáng cây thẳng, tán gọn và tính thẩm mỹ cao rà rất dễ bảo dưỡng cảnh quan. Cây sinh trưởng theo dạng thân cột, các tầng cành phân bố đều, tạo hình khối rõ ràng, hiện đại và rất phù hợp với không gian kiến trúc đương đại.
Lá bàng Đài Loan nhỏ, xanh đậm quanh năm, ít rụng lá nên giúp giữ cảnh quan sạch sẽ.
Cây có khả năng chịu nắng, chịu gió tốt, thích nghi với nhiều loại đất và ít sâu bệnh, là lựa chọn lý tưởng cho trồng hàng cây đường phố, lối đi nội khu và các dự án cảnh quan cần tính ổn định lâu dài.
Cách chăm sóc cây cảnh quan thân gỗ bền vững. Dù là cây bản địa có sức sống mạnh mẽ, bạn vẫn cần lưu ý một số kỹ thuật cơ bản:
- Kiểm tra độ thoát nước: Đảm bảo hố trồng cây không bị ngập úng vào mùa mưa.
- Cắt tỉa định kỳ: Loại bỏ cành khô, cành sâu bệnh để tập trung dinh dưỡng cho thân chính.
- Bổ sung dinh dưỡng: Sử dụng phân hữu cơ định kỳ 6 tháng một lần.
Tham khảo thêm: [Hướng dẫn bón phân NPK chuẩn cho cây thân gỗ]
Sử dụng cây cảnh quan bản địa thân gỗ không chỉ là xu hướng mà còn là trách nhiệm với môi trường. Hy vọng danh sách trên đã giúp bạn có thêm ý tưởng cho không gian xanh của mình.
